1. Luchtwegaandoeningen
Fijnstof kan irritatie en ontsteking van de luchtwegen veroorzaken. Dit kan leiden tot klachten zoals hoesten, kortademigheid, piepende ademhaling en benauwdheid. Mensen met bestaande luchtwegaandoeningen zoals astma, bronchitis en COPD zijn extra gevoelig voor deze effecten en kunnen meer klachten ervaren. Longartsen geven zelfs aan dat fijnstof het leven van de gemiddelde mens met één jaar verkort.
2. Hart- en vaatziekten
Fijnstof kan ook het risico op hart- en vaatziekten verhogen. Het kan de bloedvaten beschadigen en ontstekingsreacties veroorzaken die kunnen leiden tot hoge bloeddruk, hartritmestoornissen, beroertes en hartaanvallen. Dit geldt vooral voor mensen met een bestaande hartaandoening of risicofactoren zoals hoge bloeddruk, hoog cholesterolgehalte en diabetes. Recent onderzoek in Japan heeft aangetoond dat zelfs kortstondige blootstelling aan lage concentraties fijnstof de kans op een hartstilstand verhoogt. Uit het onderzoek blijkt dat voor elke stijging van de fijnstofconcentratie PM2,5 met 10 microgram per kubieke meter, de kans op een hartstilstand met 1 tot 4 procent toeneemt. De schokkende conclusie is gebaseerd op een analyse van een kwart miljoen gevallen van hartstilstand buiten het ziekenhuis in Japan. De studie toont een duidelijk verband aan tussen acute luchtvervuiling en hartproblemen. Cardioloog en hoofdauteur van de studie Kazuaki Negishi (Universiteit van Sydney) benadrukt dat het onderzoek laat zien dat fijnstof een serieuze bedreiging vormt voor hart- en vaatziekten.
3. Kanker
Fijnstof is gelinkt aan diverse soorten kanker zoals borstkanker en kankers van het spijsverteringsstelsel (slokdarm, maag, darm, alvleesklier, lever). Toch creëert fijnstof nog steeds de grootste dreiging voor de longen. Zelfs bij een minimale hoeveelheid luchtvervuiling door fijnstof neemt de kans op longkanker met 20 procent toe, zo blijkt uit een onderzoek van de Universiteit Utrecht. Op fijnstof hotspots zoals binnenstedelijk gebied neemt de kans op longkanker met 80 procent toe.
4. Neurologische aandoeningen.
Naast luchtwegaandoeningen, kankers en hart en vaatziektes wordt fijnstof in direct verbrand gelegd met neurologische aandoeningen. Er is groeiend bewijs dat langdurige blootstelling aan fijnstof kan leiden tot neurologische aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer, Parkinson en andere vormen van dementie. Fijnstofdeeltjes kunnen door de neus en mond worden ingeademd en door de longen in de bloedbaan terechtkomen, waardoor ze de hersenen kunnen bereiken en daar ontstekingen kunnen veroorzaken. Onderzoekers vrezen dat dit slechts het topje van de ijsberg is, omdat er nog weinig onderzoek is gedaan naar de verbanden tussen ontstekingen die veroorzaakt worden door fijnstof en de aantasting van hersenfuncties.
Samengevat zijn de gezondheidsklachten die gepaard gaan met fijnstof ernstig. De klachten hebben een enorme impact op de levenskwaliteit van mensen over de hele wereld. Het is verontrustend dat deze klachten niet alleen beperkt blijven tot luchtwegaandoeningen, hart- en vaatziekten en kanker, maar ook neurologische aandoeningen omvatten. De uitkomsten van recent onderzoek laten geen ruimte voor twijfel: fijnstof is een serieuze bedreiging voor de gezondheid en moet serieus worden genomen. Het is aan ons allemaal om ons bewust te zijn van de risico's van fijnstof en actie te ondernemen om onze blootstelling aan deze luchtvervuiling te verminderen, om zo onze gezondheid te beschermen.
